Uitgevers staan vandaag de dag voor meer dan één dilemma waar ze mee om moeten gaan. Schreef ik gisteren over self publishing, een ander dilemma is piraterij. In navolging van de film- en muziekindustrie krijgt nu ook de boekenwereld te maken met dit fenomeen. Maar is dat erg?

Vooropgesteld: piraterij is niet het zelfde als stelen. Een product dat (al dan niet illegaal) gedownload wordt is niet van eigenaar veranderd bij piraterij. Het is gedupliceerd. Dat is een fundamenteel verschil. Maar dat is nog een verschil dat zich vooral richt op de definitie van goed en kwaad, recht en onrecht. Interessant, relevant en boeiende materie waar eindeloze discussies over te voeren zijn (en waar hele bedrijven en industrieën, zoals BREIN en advocatenkantoren, op kunnen draaien), maar voor contentuitgevers zoals ik (en voor de auteur) toch minder belangrijk dan je misschien zou denken.
Ten eerste weet ik uit eigen ervaring dat piraterij niet schadelijk is voor de verkoop van onze boeken. En dan bedoel ik ook piraterij in de zin van illegale downloads van onze bestsellers. De markt van e-reading is nog klein, maar toch is het aanbod van digitale boeken van onze hand groeiende op de diverse torrentsites. Echter, wij merken er in onze verkoop niks van. Daarnaast ben ik persoonlijk van mening dat factoren als beprijzing van het legale alternatief of überhaupt beschikbaarheid van het legale alternatief ook een zeer grote rol spelen bij de hoeveelheid downloads, dan wel het effect dat het heeft op de reguliere verkoop.
Aan de andere kant kun je piraterij ook naar je hand zetten. Er je voordeel mee doen. Hoe? Gratis downloads. Biedt het werk gratis aan, al dan niet volledig, al dan niet net even anders opgemaakt (zodat printen of consumeren op een e-reader niet optimaal is). Een andere reden waarom piraterij niet erg is, is sampling. Alle mensen die je product downloaden zijn niet per se de mensen die anders je product hadden gekocht. Het zijn er meer, veel meer. En de mensen die het anders zouden kopen en nu downloaden, zullen het bij waardering alsnog kopen. En de genen die het downloaden om toch even te kijken wat het is, kopen het misschien ook wel. Omdat het leuker, boeiender of beter is dan ze gedacht hadden. En als ze het gebaar waarderen vertellen ze het ook nog eens door! Gratis publiciteit. Ambassadeurs voor je product! Verspreiding van het gedachtengoed van de auteur (die daar weer lezingen, spreekbeurten, semininars of wat dan ook uit weet te halen). En ja, dit alles op basis van ervaring. Geen aannames, geen filosofieën over... Nee, allemaal reeds uitgeprobeerd, bijgeschaafd en opnieuw uitproberen.
Een interessante insteek, een 'monster zonder waarde' beschikbaar stellen (niet bedoeld voor de verkoop).
BeantwoordenVerwijderenEen soort variant op eboeken, die ook gratis zijn, maar waar het laatste hoofdstuk van gekocht moet worden.
Je kunt die gratis download ook nog volstoppen met reclame tussen de tekst, links naar eigen website...
Helaas wordt piraterij door de meeste uitgevers als een ernstige bedreiging ervaren en dat is ook de reden waarom er door deze uitgevers DRM wordt toegevoegd aan de content.
Mag ik mij wagen aan speculatie?
Als ergens vraag naar is, groeit ook de opkomst van het illegale alternatief (je schrijft hierboven zo fraai over het legale alternatief, maar ik lees daar liever de legale bron)
Die vraag kan worden gestimuleerd door het feit dat er niet genoeg beschikbaar is, of dat wat wel beschikbaar is, is niet toegankelijk genoeg voor betalende consument.
Je koopt een eboek, voor vrijwel dezelfde prijs als de Pboekversie, en DRM verhinderd je het door jou gekochte eboek te lezen op een tweede reader, of een ander medium.
Timo,
Ik hoop dat andere uitgevers jouw insteek oppikken en hun beleid daarop gaan afstemmen.
Fabels het land in sturen over grootchalige eboek-piraterij heeft geen enkele zin.
Eerlijke voorlichting op dit punt zal de bestaansrecht van de stichting Brein weliswaar beperken, maar als er nu eens helemaal niet zoveel boeven blijken te zijn, moet je dan toch onrust blijven stoken met verzonnen berichten?
Dit is voor de auteurs geen goede zaak, het wakkert angst aan bij uitgevers.
Hallo,
BeantwoordenVerwijderenIk stel misschien een domme vraag of eentje die al tig keer gesteld is, maar ik kan het antwoord nergens vinden.
Ik hoor van iedereen om mij heen dat je op het net overal gratis downloads kunt vinden van de populaire schrijvers (bijv. Dan Brown of Karen Slaughter). Kan iemand mij zeggen waar? Ik zie wel veel gratis downloads staan, maar dat zijn niet de boeken die ik zoek.
Ik zoek vooral sites met thriller en fantasy boeken (voorkeur nederlands, maar mag ook Engels zijn), en dan met de bekende auteurs. :-)
Alvast heel erg bedankt
Polgara
@Anoniem Ik geloof niet dat je de strekking van het verhaal helemaal snapt. Als je denkt dat ik illegale downloads propageer of faciliteer dan heb je het mis. Daarbij zou het wel zo chique zijn als je niet Anoniem maar onder je eigen naam zou reageren. Maar gezien de inhoud van het bericht durf je dat vast niet.
BeantwoordenVerwijderenBeste Timo,
BeantwoordenVerwijderenBen benieuwd of je nog net zo enthousiast bent als iedereen een e-reader heeft en je 'sampling' theorie niet meer opgaat. Waarom nog een legaal exemplaar als ik de illegale PDF al gratis op de reader heb staan?
Dan krijg je een hoop mensen zoals anoniem hierboven die gewoon zoeken naar gratis downloads.
Groeten,
Kees
@Kees Vooropgesteld, er zijn altijd mensen die dingen gratis willen in plaats ervoor te betalen. Echter, dat zijn vaker wel dan niet ook de mensen die anders je product niet hadden gekocht.
BeantwoordenVerwijderenHet voordeel in het geval van boeken, auteurs en uitgevers, is dat het werk dat zich verspreidt het gedachtegoed van de auteur is. Zijn verhaal. Dat kan in een boekvorm (of pdf of wat dan ook), maar ook in de vorm van optredens, lezingen, workshops, etc. Uitgeven van de toekomst is niet verdienen aan boeken alleen, het is verdienen aan alle smaken, aan het totaalplaatje. Noem het 360-graden uitgeven.
Een van de redenen dat het mijns inziens die kant opgaat is omdat mensen ook zelf uit kunnen geven, zoals ik in een eerdere blogpost al schreef. Een andere reden is dat het gevaar dat jij noemt een reëel gevaar is. Wat ook zou kunnen betekenen dat het niet slim is om volledig te vertrouwen op verkopen (van het werk).
Daar kun je een aantal dingen tegen doen. Waaronder (continu) nadenken over je toegevoegde waarde en hoe je die verder zou kunnen verbeteren. Maar ook bijsturen waar nodig. In het geval van sampling wat ik doe, verander ik zo ongeveer met de keer dat ik het doe. In de manier van aanbieden, in de manier van opvolgen, in de vorm (volledig, volledig maar anders opgemaakt, managementsamenvatting, etc.). Bijsturen omdat dingen niet werken. Bijsturen omdat je een betere doorvertaling naar verkoop wilt hebben.
Daarnaast geloof ik er niet in dat de mens slecht is. Zonder nu zweverig te worden of te gaan prediken. Zo ben ik helemaal niet. Maar ik geloof er sterk in dat als er een legaal alternatief is, men daar eerder voor gaat dan voor het illegale alternatief. Omdat het legale vaak makkelijker is, én, en dat is een belangrijke, omdat mensen graag willen betalen voor iets dat ze afnemen. Zolang de prijs naar hun gevoel maar klopt.
Beste Timo,
BeantwoordenVerwijderenIk zou mijn hoop niet teveel vestigen op de 360 businessmodellen. In de muziekwereld zijn de succesverhalen hiervan op één hand te tellen. Hierbij ga je er ook vanuit dat je snel aan workshops ed. kan verdienen als beginnend auteur, maar dat is nog niet zo eenvoudig. Je moet immers eerst gevonden worden.
Als ik kijk naar de wereld van het geschreven woord zie ik dat veel auteurs in dezelfde valkuil dreigen te trappen als de muziekwereld een aantal jaren geleden: mensen willen toch wel het papieren exemplaar (of de analogie uit de muziekwereld: mensen willen die CD in hun kast). Ik zou oppassen met de consument teveel laten 'wennen' aan gratis content. Deze valkuil is bijna net zo schadelijk als de starre houding van de platenindustrie ten opzichte van innovatie.
Ik ben het helemaal met je eens dat het een zoektocht is naar het bieden van toegevoegde waarde en het relevant blijven voor de consument. Maar een consument moet ook opgevoed worden. In mijn ogen is piraterij wél diefstal. Je neemt geen fysiek goed weg, maar iemand profiteert van jouw inspanningen zonder daar de door jou gewenste compensatie tegenover te willen zetten. Dat ondermijnt naar mijn smaak de basisbeginselen van het recht op (intellectueel) eigendom en het meer abstracte filosofische concept van wederkerigheid. Als mensen niet voor je werk willen betalen, dan moeten ze het niet consumeren. Door piraterij een 'kans' te noemen en te onderscheiden van diefstal stimuleer je figuren zoals anoniem hierboven... Ik zou piraterij eerder een waarschuwing noemen en vanuit daar beginnen met het veranderproces. Ik denk dat we daar op één lijn zitten en bewonder je innovatiezin.
Over de natuur van de mens kun je inderdaad van mening verschillen, maar ik ben daar wat minder positief over. ;-)
Kees
Houd er ook rekening mee: muziek is een product dat men vaker wil consumeren en waar potentieel een grotere afzetmarkt voor is.
BeantwoordenVerwijderenEen boek leest men over het algemeen maar één keer en de markt voor mensen die naar een signeersessie, workshop, optreden of iets dergelijks komen is een stuk beperkter dan de mogelijkheden om met muziek 360 businessmodellen te realiseren.
kees.
@Kees Dank voor je uitgebreide reacties. Waar wij als uitgeverij op inzetten is gebaseerd op het inschatten van kwaliteiten. Dat klinkt wat wazig misschien, maar wat ik bedoel is dat we niet een 360-gradenpakketje maken voor iedereen, maar dat we per auteur kijken wat we meer kunnen doen, maar dat ook al bij het acquireren laten meewegen. Meer dan een boek kunnen schrijven is dus een vereiste. Dat is een ander uitgangspunt.
BeantwoordenVerwijderenTja, en wat betreft gratis. Zoals je ook in mijn andere blogpost van vandaag kunt lezen varieer ik in vorm (en ook in inhoud) bij datgene dat ik gratis weggeef. Als blijkt dat het niet meer werkt, of averechts effect heeft, ga ik er niet mee door. Dat had ik misschien extra moeten benadrukken, maar dat is voor mij wel een logische houding.
En muziek kan dan wel een grotere afzetmarkt hebben. Zowel in de muziek als (steeds meer) bij boeken moet je het als maker niet hebben van het product maar van wat er omheen zit. Bij muziek zijn dat concerten, bij een auteur kunnen dat lezingen, workshops, etc. zijn. Ook daar hebben we al meerdere voorbeelden van.
@Kees,
BeantwoordenVerwijderenJouw visie is boeiend en legitiem, maar ik denk dat je bij je eigen uitgever moet zijn om je te beklagen.
De consument wil jouw werk dolgraag lezen, maar jouw uitgever maakt het te ingewikkeld, te duur en behartigd jouw belangen dus niet goed.
Consumenten die een dure ereader hebben gekocht zijn best bereid om voor eboeken te betalen, maar de uitgevers hebben er in de loop der tijden voor gezorgd dat hun imago ernstig is aangetast en dat vele consumenten geen hoge pet op hebben van uitgevers.
Waar dat nou precies door is gekomen weet ik niet, het is een samenhang van factoren.
De meeste consumenten hebben het gevoel helemaal niet serieus te worden genomen door uitgevers, ze worden al bij voorbaat weggezet als profiteurs en potentiele uploaders door DRM, ze weten dat de kostprijs van een eboek door het ontbreken onderdelen die bij de prijsopbouw van een Pboek wel een rol spelen veel te hoog ligt.
Op een ander forum heb ik meerdere malen een oproep gedaan aan uitgevers om eens een schema te laten zien hiervan, maar ik heb er geen antwoord op mogen krijgen.
Kijk, als je echt kunt uitleggen aan de klant waarom een eboek vrijwel net zo duur is als een Pboek dan communiceer je met je klant. En je schept duidelijkheid. Een helder prijsbeleid is altijd beter dan nu met illegale prijsafspraken werken zoals nu gebeurd.
Ik ken auteurs die helemaal geen honorarium krijgen voor hun eboek editie - wel voor de Pboekversie- omdat de uitgever vindt dat de auteur ook een bijdrage mag leveren aan de promotie van het eboek.
En wat doet de uitgever?
Af en toe iets gratis weggeven kweekt een goed imago.
Je hebt het over de muziekindustrie, wel nu, ga eens naar de site van David Byrne, de zanger (ex-Talking Heads) hij verkoopt zelf zijn eigen producten.
Persoonlijk geloof ik niet dat het self-publishing een grote vlucht zal nemen. Ook al zijn de mogelijkheden er.
Een schrijver moet gewoon schrijven en gevrijwaard blijven van geregel en gedoe.
Maar niet iedere schrijver heeft een secretaresse die dit voor hem regelt, laat staan een redactie die via de uitgeverij tot zijn beschikking staat.
Als aanvulling op het verhaal van Tim hierboven is het misschien ook goed om te weten dat tot nu toe uitgevers eigenlijk nooit direct met consumenten te maken hadden en vice versa. Pas bij online verkoop (mits je een eigen shop hebt) en zeker nu bij e-books, ontstaat er dialoog tussen die twee partijen die tot nu toe altijd de handel tussen zich hadden. Ook dat is een factor die nieuw is en waar mee omgegaan zal moeten worden.
BeantwoordenVerwijderen