19 okt. 2010

Wat piraten beter doen dan uitgevers (en wat we daarvan kunnen leren)

Via Wiebe werd kreeg ik deze blogpost onder ogen. Mike Cane, een Amerikaan die net als enkele Nederlanders uitgevers de ogen probeert te openen. Niet zoals ePub Club deed door links naar illegale bestanden aan te bieden, maar door te laten zien wat er illegaal te vinden is en op welke manier je dat kunt consumeren. En daar valt nog heel wat van te leren. Ik zal proberen uiteen te zetten waarom.

Door het internet zijn grenzen vervaagd. Verre familie uit Australië was nog nooit zo dichtbij via Skype en nieuws, blogs en fora zijn van over de hele wereld te lezen. De enige grenzen die er nog zijn, zijn de taalbarriëres. Maar voor de gemiddelde Nederlander, die op zijn minst ook Engels spreekt, is er dus heel wat meer 'te halen' dan voorheen. Toen je enkel aangewezen was op het aanbod in ons land. Sterker nog, in het dorp of de stad waarin je woonde. Kon je het daar niet vinden, dan had je pech. Dan moest je wachten en het later nog eens proberen.

Nu is dat niet meer zo. Films en cd's kun je kopen waar je wilt en worden verscheept naar het land dat je maar wilt. Het is voor veel mensen inmiddels gemeengoed geworden om cd's op websites uit andere landen te bestellen. Omdat die goedkoper zijn of een beter (breder, of eerder) aanbod hebben dan wij hier.

En inmiddels gaat dit nog een stap verder. De stap van het digitaal consumeren. Had je bij films en cd's op dragers soms nog het probleem dat het niet af te spelen was op jouw dvd-speler (regiocodering), bij digitaal heb je daar geen last van. Maar daar speelt wel een ander 'probleem'. Die van de rechten. Rechten zoals ze nu geregeld zijn, ik heb er al eens eerder over geschreven, zijn gebaseerd op territoria. Maar dat zijn meestal territoria van landen en niet van taalgebieden. Zit je in een ander territorium, dan kun je het product niet aanschaffen (dit is goed merkbaar in iTunes en Spotify bijvoorbeeld). Maar voor ons Engels-sprekende Nederlanders, betekent dit ook dat, al zou het territorium veranderen van landen naar taal, wij nog steeds geen Engelse media mogen consumeren.

En dat is eigenlijk niet meer van deze tijd. En wel om één belangrijke reden: via de illegale wegen heb je dit probleem niet. En daar moet je als contenteigenaren dus wat mee. Het wordt namelijk meer en meer een gegeven dat men wil consumeren wat zij willen, op de manier zoals zij dat willen, op het apparaat dat zij willen. Dus wanneer je je aanbod qua verkrijgbaarheid beperkt tot bijvoorbeeld Nederland en Vlaanderen, benadeel je niet alleen de Nederlanders in het buitenland (die er van daar niet bij kunnen), maar ook andere mensen in het buitenland die Nederlandse media zouden willen consumeren. Nu zal dat niet zo vaak voorkomen als het willen consumeren van Engelstalige media buiten het Engels taalgebied, maar het is maar om aan te geven wat de 'grenzen' zijn.

Daarbij spelen nog een aantal zaken een rol. Illegaal zijn bijvoorbeeld e-books niet alleen als ePub te vinden, zoals je die bij bol.com kunt kopen. Maar ook als RTF, HTML, Mobi, PDF en nog een paar formaten. En dat vaak in één en hetzelfde bestand! Ook zijn piraten al een stap verder dan uitgevers in een andere vorm van exploiteren: bundels. Alle boeken van één auteur, serie of trilogie in één bestand. Neem daarbij nog eens de beveiliging (DRM) en de prijsstelling (die bij illegaal natuurlijk niet te vergelijken is bij wat redelijk zou zijn, content kost immers geld), en het wordt duidelijk dat de werkelijkheid (het legale aanbod) nog ver staat van de gewenste situatie (wat je nu kunt vinden in het illegale aanbod). En daar valt, als je denkt in kansen en mogelijkheden, juist heel veel van te leren!

12 opmerkingen:

  1. Of de oplossing om piraterij tegen te gaan, goedkoper e-books aanbieden, zonder drm en in meerdere bestandsformaten is, weet niemand.

    Het illegale aanbod zal er altijd blijven, je kunt je ook afvragen of je deze personen (die illegaal downloaden) naar 'the other side' krijgt door bovenstaande te gaan aanbieden. Er zal altijd markt zijn voor illegale content.

    Ik denk dat de welwillende consument niet per se zit te wachten op verschillende bestandsformaten en zeker wel geld over heeft voor goede en betrouwbare content. Het gemak moet omhoog om e-books aan te schaffen, het aanbod moet velen malen groter worden en nieuwe titels moeten sneller online komen.

    Daar liggen kansen voor uitgevers. Overigens komt het bepalen wat kansen zijn voor uitgevers nagenoeg altijd vanuit een andere kant, denk aan het digitaal overleg dat Bol.com is gestart.

    Zolang er nog heel veel uitgevers zijn, die geen e-books (willen) uitgeven, lijkt bovenstaande 'oplossing' niet reëel voor uitgevers. Velen denken nog hard na of zij überhaupt gaan digitaal uitgeven.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Reguliere uitgevers brengen toch ook bundels uit?

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Het aanbod van deze piraten kun je zien als de uitslag van het grootschalige onderzoek dat eboekenuitgevers niet hebben gedaan (of misschien ook wel, maar nog niets mee gedaan of bekendgemaakt.
    Het aanbod is heel simpel: ZO willen wij het hebben.
    De 'dynamiek' van de piratenmarkt verschilt kwa vorm, prijs en keuzemogelijkheid nog erg van die van de reguliere markt. Zolang die verschillen er zijn, zal het voor veel eboeklezers een argument zijn om de' pirateneditie' te gaan downloaden.
    Als die verschillen er niet meer zin, is dat argument niet meer geldig.

    Overigens ben ik het eens met Bas, dat het vaak de andere partij is die weet wat goed voor de ander is om te doen (of te laten).
    Deze vorm van altruïsme is vaak egoïsme...

    BeantwoordenVerwijderen
  4. "Of de oplossing om piraterij tegen te gaan, goedkoper e-books aanbieden, zonder drm en in meerdere bestandsformaten is, weet niemand."

    Lijkt me een non-discussie.

    Gezien het gebrek aan historische gegevens, dan alleen van soortgelijke marktsituaties met andere produkten, zou men zo innoverend kunnen zijn om bijvoorbeeld testsituaties te maken. Of gewoon in het diepe springen en dingen in de praktijk uit te testen.
    Alles kost geld, maar wat levert het meeste op.

    Op je handen blijven zitten levert vaak niet zo veel op.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. George: "Lijkt me een non-discussie."

    Want jij weet het wel?

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Wat is er Bas? Voel je je aangesproken of zo?

    Ben het zelfs met je eens, -niemand weet het-
    dus hoef je er niet over te praten, dus non-discussie

    Kgeef ook zelfs aan hoe, op 2 verschillende manieren, wel inzicht te kunnen verzamelen en verder te komen.

    Juist niet veronderstellen maar empirisch bepalen wat je klanten willen.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Dank voor alle reacties.

    @Bas Dé oplossing is het niet, omdat er veel meer factoren meespelen. Maar een van de factoren is het wel. Meerdere bestandsformaten zou je nu een pre kunnen noemen, omdat er gewoonweg diverse apparaten zijn die elk wat anders 'slikken'. Als 'men' nu eens een standaard zou adapteren (cd, cd-rom, dvd, blu-ray), dan zou dat al heel veel verschil uitmaken. En de boel voor sommigen versnellen om er ook in te stappen. Want een van de moeilijkheden aan de uitgeefkant is ook: wat kies je, en waarom?

    @Enno Bundels zijn er. Op initiatief van de uitgever, die dat kan doen na overleg met de rechthebbenden. Bundels in dit geval komen vanuit de wens van de consument. Alles van een auteur. Waar vind ik nu zo'n bundel? De Millennium-trilogie uit het artikel dat ik aanhaal, niet verkrijgbaar. Voor de oplettende lezer, nee ook niet bij ons dus.

    @timEboektoe Het is denk ik niet zozeer dat andere partijen weten wat goed is voor de ander om te doen. Zij zien kansen en mogelijkheden die onbenut blijven door de huidige spelers. Dat zag je bij bol.com, dat zag je bij iTunes en dat zal vast bij e-books ook nog een keer gebeuren.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Er zijn wel degelijk uitgevers die met ebook bundles werken, o.a. O'Reilly Media:

    "You get lifetime access to ebooks you purchase through oreilly.com. Whenever possible we provide them to you in five DRM-free file formats — PDF, ePub, Kindle-compatible .mobi, DAISY, and Android .apk — that you can use on the devices of your choice. Our ebooks are enhanced with color images, even when the print version is black and white. They are fully searchable, and you can cut-and-paste and print them. We also alert you when we've updated your ebooks with corrections and additions."

    Bron: http://oreilly.com/ebooks/

    Dat levert ook interessant cijfermateriaal op; zo is te zien dat pdf van oudsher erg veel gedownload werd, maar dat verschuift langzaam richting ePub:

    http://radar.oreilly.com/2010/10/neat-visualization-of-download.html

    BeantwoordenVerwijderen
  9. @Wiebe Klopt. Al is hun aanpak niet makkelijk te vertalen naar consumentenuitgaven. Aangezien zij in een markt opereren waar de early adopters ook zitten. Maar er valt absoluut heel veel van te leren. Ik zat niet voor niets op hun Tools of Change conferentie deze Frankfurt. Waar Google trouwens meldde dat ze iets soortgelijks aan gaan bieden met Google Editions.

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Het komt allemaal zo hap snap op me over. Die probeert dit, de ander doe net als die.
    Is het nou echt zo moeilijk voor de boekenbranche om de markt op een gestructureerde manier uiteen te rafelen? En dat op een voortschreidende manier zodat veranderingen opgepakt worden?
    Andere consumentenprodukten leveranciers kunnen dit toch ook?

    BeantwoordenVerwijderen
  11. @George,
    Het is mij niet duidelijk wat je nu zegt: "Op je handen blijven zitten levert vaak niet zo veel op. " en " Die probeert dit, de ander doe net als die."
    Over wie heb je het nu, en wat proberen/doen ze dan?

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Tim, het gaat me er voornamelijk om dat de branche in zijn geheel enorm zoekende is.
    Alleen op een nogal passieve manier. Veel praten, overleggen, overwegen enz. Dat is maar een beperkte periode een goede zaak. Tot dan zit men op de handen.
    Op enig moment moet er wat gebeuren.
    Dan probeert iemand een boek op een stick, de ander een bundel, whatever.
    Deze probeerseltjes zijn vaak te kleinschalig om representatief te zijn.
    Juist omdat het een groot gemeenschappelijk(bedrijfskolom) belang is, denk ik dat er wat sterke(aanbod)marktpartijen(uitgevers/handelaren combinatie) het voortouw moeten nemen om de (vraag)klantenwensen/eisen uiteen te rafelen.
    Dit kost geld maar lijkt me absoluut noodzakelijk om beleid te maken.

    BeantwoordenVerwijderen